ชัยชนะในตลาดหุ้น ไม่ได้มาจากการเป็น ‘อัจฉริยะ’ แต่มาจากการไม่ทำเรื่อง ‘โง่เขลา’
ความสำเร็จในการลงทุนไม่ได้ขึ้นอยู่กับความอัจฉริยะหรือการทำนายตลาดให้แม่นยำ แต่อยู่ที่วินัยในการหลีกเลี่ยงความผิดพลาดพื้นฐาน นักลงทุนที่ชนะระยะยาวเลือกโฟกัสที่คุณภาพของธุรกิจ ไม่ไหลตามอารมณ์ฝูงชน และลงทุนเฉพาะในสิ่งที่ตนเองเข้าใจจริง ความอดทนและสติจึงกลายเป็นอาวุธสำคัญ เพราะสูตรสำเร็จของการลงทุนไม่ใช่การพยายามฉลาดกว่าใคร แต่คือการไม่ทำผิดซ้ำ ๆ อย่างที่คนส่วนใหญ่พลาด
สูตรสำเร็จนักลงทุน ‘ไม่โง่’ สำคัญกว่า ‘อัจฉริยะ’
ผมเองก็ไม่ได้ต่างจากคนอื่นที่ก่อนจะเข้ามาลงทุนในตลาดหุ้น ก็มีมุมมองว่าตลาดหุ้นคือสนามประลองของเหล่าอัจฉริยะ ที่เต็มไปด้วยสมการซับซ้อน กราฟเทคนิคขั้นสูง และการตัดสินใจที่เฉียบคมในเสี้ยววินาที ดังนั้นการที่เราจะชนะในเกมนี้ เราต้องพยายามเป็นคนอัจฉริยะที่มีสูตรคาดเดาตลาดได้ มีสูตรสำเร็จในการลงทุนที่สามารถใช้ได้ผล และเราก็ต้องใจกล้าที่จะเดิมพันการลงทุนด้วยน้ำหนักมากๆ เพื่อจะได้ร่ำรวยและประสบความสำเร็จ
แต่จากประสบการณ์ 18 ปีในตลาดหุ้นของผม ได้ผ่านพบคนที่ประสบความสำเร็จมากมาย และก็เห็นเพื่อนๆ หลายคนที่ล้มหายตายจากไป กลับพบว่า ความสำเร็จในตลาดหุ้นนั้นไม่ได้ล้อไปตามความอัจฉริยะอย่างที่ผมเคยคิด แต่อยู่กับความเรียบง่ายในการรักษาวินัยในการลงทุน การทุ่มเทศึกษาธุรกิจอย่างละเอียด การกระจายความเสี่ยง และการลงทุนระยะยาว
ความเชื่อ 18 ปีของผมยังสามารถยืนยันได้จากปรมาจารย์ด้านการลงทุนอย่าง ชาร์ลี มังเกอร์ และ วอร์เรน บัฟเฟตต์ ที่ได้พิสูจน์ให้เห็นมาตลอดชีวิตว่า หัวใจของความสำเร็จที่ยั่งยืนในตลาดหุ้น ไม่ได้มาจากการพยายามทำสิ่งที่ฉลาดล้ำเหนือใคร แต่มาจากการมีวินัยอย่างเคร่งครัดที่จะ "หลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดโง่ๆ" ที่นักลงทุนส่วนใหญ่มักตกหลุมพรางกัน และทำให้ต้องล้มเลิกออกจากตลาดทุนไปเลยครับ
การพยายามเดาตลาดโดยการอ่านข่าวรายวัน หาข่าวระยะสั้น พยายามคาดเดาทิศทางดัชนีในวันพรุ่งนี้ การทำแบบนี้ทำให้เสียเวลาและพลังงานไปมาก หลายๆ ครั้งเราอาจจะขายหุ้นที่ดีไปเพราะข่าวร้ายระยะสั้น เมื่อเราขายแล้ว ราคาหุ้น บ่อยครั้งอาจจะลงก่อนแต่สุดท้ายก็วิ่งขึ้นไปจนทำให้เราพลาดโอกาสลงทุนในหุ้นตัวนั้นไปเลย ทั้งๆ ที่เป็นธุรกิจที่ดีมากๆ
แนวคิดของนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จที่ผมเคยเจอนั้น พวกเขาไม่เสียเวลาไปกับการ "เดา" หรือพยายามคาดการณ์ทิศทางราคาหุ้นในระยะสั้น แต่ใช้เวลาไปกับการ "ทำความเข้าใจ" พื้นฐานทางธุรกิจ และคอยหมั่นตรวจสอบดูความแข็งแกร่งของพื้นฐานทางธุรกิจและมูลค่าทางธุรกิจว่ามีการปรับเปลี่ยนไปมากน้อยแค่ไหน และพวกเขามักจะซื้อขายตามปัจจัยพื้นฐานทางธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไปมากกว่าราคาหุ้นที่เปลี่ยนแปลงรายวันครับ
2. การซื้อหุ้นยอดนิยมตามฝูงชน
เรื่องที่แปลกในตลาดหุ้นคือ เมื่อไหร่ที่หุ้นตัวใดตัวหนึ่งขึ้นมาเยอะๆ หรือมีกระแสอยู่ในสังคมนักลงทุน เวลาเราตรวจสอบไปในบทวิเคราะห์หรือข่าวสารในการลงทุนมักจะเต็มไปด้วยข่าวดี มีการประเมินมูลค่าที่ดูเหมือนสมเหตุสมผล ทำให้นักลงทุนส่วนใหญ่อยากซื้อหุ้นที่อยู่ในกระแส เพราะรู้สึกปลอดภัยและกล้าซื้อเพิ่มในจุดที่หุ้นทำจุดสูงสุดเพราะเชื่อมั่นว่าใครๆ ก็กำลังซื้อ
แต่คนที่ประสบความสำเร็จในตลาดหุ้นที่ผมเคยเจอ จะมีการคิดอย่างอิสระและทำตรงข้ามกับอารมณ์ตลาด พวกเขาใช้ความโลภของตลาดเป็นสัญญาณเตือนให้ระมัดระวัง และใช้ความกลัวสุดขีดของตลาดเป็นโอกาสในการช้อนซื้อธุรกิจที่ดีในราคาที่น่าสนใจ ซึ่งแน่นอนว่าเป็นธุรกิจที่ทำการบ้านมาอย่างดีแล้วครับ
3.การลงทุนในสิ่งที่ตนไม่เข้าใจ
นักลงทุนโดยทั่วไปที่ผมรู้จักมักจะกระโดดเข้าซื้อหุ้นตามคำแนะนำของเพื่อนหรือ "เซียนหุ้น" โดยที่ตัวเองไม่ได้ศึกษา ลงทุนในหุ้นที่มีความซับซ้อนและเข้าใจยาก ตัวอย่างเช่น อุตสาหกรรมปิโตรเคมี แต่ไม่เข้าใจเลยว่าผลิตภัณฑ์ของบริษัทคืออะไร หรือลงทุนในธุรกิจการเงินที่ซับซ้อนเกินกว่าจะอธิบายให้ใครฟังได้ครับ เรียกว่าอธิบายให้เพื่อนฟัง 3 รอบ อธิบายไปอธิบายมารู้สึกไม่มั่นใจและไม่เข้าใจไปเสียอย่างนั้นครับ
ซึ่งนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จนั้น ผมว่าเขาจะเชื่อมั่นใน "วงกลมแห่งความสามารถ" (Circle of Competence) ของเขาเอง และจะลงทุนเฉพาะในธุรกิจที่เข้าใจเท่านั้น กฎง่ายๆ คือ "ถ้าคุณไม่สามารถอธิบายธุรกิจนั้นให้เด็ก 10 ขวบเข้าใจได้ คุณก็ไม่ควรลงทุนในมัน"
4.การขาดความอดทน
สุดท้าย นักลงทุนที่ล้มเหลวที่ผมรู้จักมักจะขาดความอดทน เมื่อถือหุ้นที่คุณภาพดีแต่ราคาหุ้นไม่ไปไหน ก็จะรู้สึกเบื่อและอยากขายทิ้งเสมอ อยากไปซื้อหุ้นที่มีการเคลื่อนไหวทุกๆ วัน หรือมีการแกว่งตัวรุนแรง ซึ่งท้ายที่สุดแล้วมันก็จะต้องเป็นเกมอีกเกมหนึ่งที่เหมือนการพนัน เพราะเราต้องเอาชนะคนอื่นแล้วจะต้องมีผู้เสียหายในเกมนั้น ซึ่งผู้ชนะคือคนที่มีดวงที่ดีที่สุดนั่นเองครับ
บทสรุป
ท้ายที่สุดแล้ว ความสำเร็จของนักลงทุนอาจไม่ใช่ความสามารถในการค้นหาผู้ชนะคนต่อไป แต่คือวินัยที่แน่วแน่ในการหลีกเลี่ยงเกมของผู้แพ้ ด้วยการไม่ทำนายตลาด, ไม่ตามฝูงชน, ไม่ลงทุนในสิ่งที่ไม่เข้าใจ, และมีความอดทนรอคอย
ข่าวดีก็คือ คุณสมบัติเหล่านี้ไม่ใช่พรสวรรค์ที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่เป็นทักษะและวินัยที่นักลงทุนทุกคนสามารถสร้างและฝึกฝนได้ ขอเพียงแค่เรามี "สติ" ที่จะกำกับตนเอง ไม่ให้ตกหลุมพรางของความโง่เขลาที่คนส่วนใหญ่เผชิญอยู่ เราก็สามารถเป็นผู้ชนะในตลาดหุ้นได้ในแบบของเราเองครับ สุดท้ายนี้หวังว่าทุกท่านจะเป็นผู้ชนะในตลาดหุ้นนะครับ
ขอชวนคุณมาเริ่มต้นปี 2569 กับ The Investors งานที่รวมแนวคิดการลงทุนจากนักลงทุนต้นแบบ 10 คน ถ่ายทอดบทเรียนจริงที่ช่วยหลีกเลี่ยงความผิดพลาดซ้ำ ๆ และสร้างรากฐานการลงทุนระยะยาวอย่างมั่นคง
ผู้เข้าร่วมงานรับ หนังสือ The Investors ฟรี เปิดตัวครั้งแรกภายในงาน
ลงทะเบียนฟรี สำรองที่นั่งได้ที่ https://s.setth.org/vam